صدر الدين محمد الشيرازي ( صدر المتألهين )

407

شرح بر زاد المسافر صدر الدين محمد الشيرازي ( صدر المتألهين ) ( تحقيق آشتيانى ) ( فارسى )

و يمكننا ذلك في جزءين و لو كان ذانك الجزءان لا يتميزان في الوضع ، لكان لا فرق بين المتعذّر و الممكن ، فإذن الجزءان متميزان في الوضع » . اشكال و مناقشه مير داماد و ملا عبد الرزاق لاهيجى نيز از همين قرار بود كه تميز اشباح خياليه و صور موجود در نفس حيوانى جزئى ، به ماده خيالى است و لا غير . استدلال شيخ بر نفى تجرد قوهء خيال در نظر حكما و محققان بعد از وى به اندازه‌اى قوى و متين جلوه نمود كه برخى از قائلان به عالم برزخ و مثال مانند شيخ سعيد شهيد صاحب اشراق و شارحان عقايد و افكار او به مادى بودن نفس حيوانى و نفس انسانى در مقام ادراك متخيلات معتقد شدند . و علامه شمس الدين محمد شهرزورى شارح حكمت اشراق و مؤلف تاريخ الحكما و ملا قطب ، شارح ديگر حكمت اشراق ، صاحب درّة التاج [ 1 ] معروف به علامهء شيرازى ، همان برهان شيخ رئيس را بر بوار نفوس حيوانى ، مورد قبول قرار داده و آن را تقرير نموده و به تجرد نفوس داراى تعقل و بوار و فناى نفوس حيوانى بعد از موت قائل شدند [ 2 ] .